Wednesday, May 6, 2020

कोरोनाः कसैलाई कोसेली, कसैलाई कहर

नवीन विभास 
२०७६ चैत २९ शनिबार ०९:५६:००

भन्छन्, विश्वको आधा जनसंख्या लकडाउनमा छ । खस नेपालीमा बन्दाबन्दीभन्दा कोरानावास पो सही हुन्छ कि ! कोरोनावास अर्थात् काराबास । फरक यत्ति हो, यो कोरोनावासमा बन्दुक बोकेका पुलिसको बदला कोरोना छ । 
कोरोनावास निहुँमा पारेर देशको सत्ता ‘करप्सन’लीन छ भने निम्न आयवाल मजदुर, गरिब, सुकुमबासी बस्तीका ‘सक्कली सुकुमबासी’ कोरोना कहरमा । विपन्न वर्ग एकसाथ दुई लडाइँरत छ–
एक, कोरोनासँग ।
दुई, भोकसँग । 
कोरोनाविरुद्ध लडाइँ जित्छन् या हार्छन् ? भन्न सकिन्न । तर, विपन्नका लागि कुनै राहत प्याकेजविनै थपिने कोरोनावासमा भोकविरुद्ध लडाइँ ? 

Wednesday, March 25, 2020

किन भत्के दलित र गैरदलित बिहे ?

२०७६ चैत ८ शनिबार ०८:३४:००
एउटी दलित युवती । जनयुद्ध उकालिएका वेला जनमुक्ति सेनामा भर्ती हुन्छिन् । अर्थात् गैरमाओवादीले भनेजस्तो लडाकु बन्छिन् । युवती एउटा हातमा बन्दुक त अर्को हातमा कलम लिएर जनयुद्ध लड्छिन् । म्याग्दी सदरमुकाम बेनी मोर्चामा एउटा लडाकु आँखासँग तिनको आँखा जुध्छ । थाहै नपाई दिल एकअर्कोमा बसाइँ सर्छन् । 

Friday, March 13, 2020

फाइटर झरनाको असली लडाइँ


२०७६ फाल्गुण २४ शनिबार ०८:१८:००
फागुन पहिलो साता । घोराहीको सामान्य सिलाइ पसल । कुनै याममा फाटेको मान्छे मन सिलाउन ‘जनयुद्ध–आँधी’मा बत्तिएकी एउटी युवती कलमा कुर्ता सिलाइरहेकी छिन् । पाँच फिट अग्ली गहुँगोरी युवती ससाना छोरी संयोजना र दीपशिखासाथ कलको सियोमा घरि तिनका स्कुले कापीकलम नाठी हाल्छिन्, त घरि अरब उडेका अरब पतिको याद । 
अरब पतिले फोनमा ससुराल सन्चो–बिसन्चो पनि सोधेपछि उनी माइती गाउँ पुग्छिन् । इरिबाङमुनि पाखामा बसेको केवरी । काठमाडौंबाट बहुदल रोल्पाको सुदूरगाउँ केवरी (चन्द ठकुरी र डाँगी क्षेत्रीबहुल गाउँमा मगर र दलित पनि छन्) पनि पुग्छ । साथमा एउटा कहावत पनि, ‘ठूलाठाली र हुनेखानेको पार्टी कांग्रेस हो, हुँदा खाने गरिबको पार्टी मशाल ।’ ठकुरी र क्षेत्री कांग्रेसमा लाग्छन् भने मगर र दलित मशालमा । कहावतको ‘अपवाद’ केही थान मास्टर उभिन्छन् त केही थान जानभानहरू । उही मशाल पछि एकता केन्द्र हुँदै माओवादीमा परिणत हुन्छ । 

किन खेन्ह्वाँ खट्कन्छ ?


कुइनेटो

२०७६ फाल्गुण १७ शनिबार ०९:३३:००
राम ! डुअ ! टिन ! चारा ! पाँचा ! 
गाउँको लगभग बीच भागमा रहेको खेन्ह्वाँमा अधबैंसे अँध्यारा थारू पुस–माघका चिसोले लगलगाउँदै धान जिम्दारसित भाग लाउँदै छन् । निधारमा टीका, शिरमा ढाकाटोपी, जिउमा सेतो दौरा, दौरामाथि कालो कोट, गोडामा सेतो सुरुवाल जिम्दार बस्तीमा घामसँगै ओर्लन्छन् ।  उज्यालोसँगै थारू बच्चाबच्ची र बूढाबूढी खेन्ह्वाँमा पुग्छन् । पराल बाल्छन् । आगो ताप्दै खरानीमा मकै गेडा राख्छन् । स्याँक्राले चलाउँदै खरानीले ढाक्छन् । केही समयपछि खरानीभित्रबाट पाटाङपोटोङ आवाज आउँछ । आवाज आएनेरै स्याँक्राले खोस्रन्छन् । सेतै फुली कौरामा परिणत भएका मकै गेडा हातमा लिएर ‘फुऽऽऽ फुऽऽऽ’ फुक्दै क्वाप्प खान्छन् । 

प्रधानमन्त्रीको ‘हेब्बी बड्डे’

नवीन विभास | फागुन १६, २०७६ शुक्रबार | 
‘राजनीतिक संस्कृति’ नै ‘बिकास’ नभइसकेको नेपालजस्तो देशमा कहिले पुष्पकमल दाहाल क्याबिनेटका ‘एम सरको डेटिङ’ले राजनीतिक बजार तात्छ त कहिले ओली क्याबिनेट (सरकार प्रवक्ता पनि) गोकुल बाँस्कोटाको ७० करोड ‘सेटिङ’ले । कहिले ओली क्याबिनेटकै विष्णु पौडेल ‘ललिता निवास’ले हुण्डरी मच्चाउँछ त कहिले प्रधानमन्त्री केपी ओलीको ‘हेब्बी बड्डे’ले ।  
आफूलाई भुइँमान्छेका प्रतिनिधि दाबी गरे नि ‘सामन्तवादी चरित्र’धारणरत यी नेपाली दल र यिनका नेता काण्ड बेलाबेलामा पानी फोकाजसरी उठ्छन् । र, कहीँ नपुगी पट्टपट्ट फुट्छन् ।  सर्बसाधारणसमेत जानकार छन्, डबल नेकपावाल डबल अध्यक्ष केपी ओली र पुष्पकमल दाहाल ‘दाहिना’ नहुँदा ‘एम सर’को सभामुख पदमात्र गएन, बड्डा नै डिल्लीबजार सदरखोर पुगे । यो पनि जानकार छन् कि, उनै डबल अध्यक्ष दाहिनिँदा डबल नेकपा महासचिव विष्णु पौडेलले ललिता निवास फिर्ता गर्दैमा माफी पाए । न पौडेल पद गुम्यो न डिल्लीबजार नै पुग्नु प¥यो ।  

Tuesday, February 25, 2020

तीन दाजुभाइ युद्धमा मारिए पुत्र खाडीमा

नवीन विभास

२०७६ फाल्गुण ३ शनिबार ०८:४५:००
कुइनेटो
जेई जेठी भाउजू र माहिली भाउजूले कति माओवादीलाई खाना खुवाए ? रोल्पाको पश्चिम कुनामा उभिएको त्यो घरमा कति माओवादीले ‘सेल्टर’ लिए ? लेखाजोखा छैन । ठुल्दाजु कृष्णबहादुर महराका विद्यार्थी, गाउँको मास्टर र गाउँ अगुवा भएकाले मात्र होइन, हाम्रो गाउँबाट रुकुम, सल्यान र थबाङ जानलाई बाटो पर्ने भएकाले पनि हाम्रो घरलाई माओवादीले सेल्टर बनायो । बर्कोले छोपी आफूले मात्र देख्ने गरी टर्च बाल्नुपर्ने र आफूले नै मुस्किलले सुन्ने गरी फुस्फुसाउने अनौठो मौसमको कुरा हो । अर्थात् माओवादीले ‘जनयुद्ध’ थाल्नुअघि र थालेको सुरुवातीयामको कुरा हो यो । 

हिउँफूल कि हुम्ला ?

कुइनेटो

नवीन विभास

२०७६ माघ ११ शनिबार ०८:२४:००
हेर्दाहेर्दै हुम्ला हिउँफूल भयो ।
हेर्दाहेर्दै हिउँफूल हुम्ला । 
हिउँफूल कि हुम्ला ? हुम्ला कि हिउँफूल ? अलमलबीच क्यामेरा बोकी हुम्ला सदरमुकाम सिमकोटबजार निक्लिएँ । त्यसवेला आकाशबाट हिउँफूल र साना घरबाट खाद्य चामल र नुन नपाएको हुम्ली झोंक झरझर झर्दै थे, ‘यी स्हिडिया औल्याल । पुलिस र सेना हाकिम औल्याल । खाद्या हाकिम औल्याल । काङ्रेस, एमाले, माउभादी औल्याल । तिनका नेता औल्याल । कोइ नाइ आफ्ना भन्या ।’